Ý nghĩa tượng Phật trong dòng chảy văn hóa

     Để thể hiện được tấm lòng tôn kính, mong muốn thực hiện hóa được hình ảnh của Đức Phật cùng các chư vị Bồ Tát, các nghệ nhân đã tạo nên các pho tượng mang tính thẩm mỹ, nghệ thuật đậm nét của dân gian, đa dạng về loại hình, kiểu dáng, hoa văn trang trí thể hiện sâu xa những ý nghĩa đặc trưng của thời kỳ lịch sử khác nhau. 

Tượng Phật trong văn hóa dân tộc

1/ Ngày trước

     Trước khi đạo Phật có ở Việt Nam, đã có những tín ngưỡng bản địa như: Đạo mẫu, tín ngưỡng Tứ Pháp, song quá trình Phật giáo hóa tín ngưỡng bản địa, hòa nhập với tín ngưỡng bản địa đã tạo được nét văn hóa và đặc trưng riêng của đời sống văn hóa tâm linh người Việt.

     Những pho tượng thời Lý còn được lưu giữ ở Bắc Bộ được làm từ đá có niên đại sớm nhất. Tuy còn nhưng số lượng hiếm hoi và cũng không có pho tượng còn được nguyên vẹn.

     Pho tượng được nhiều người nhắc đến là A Di Đà chùa Phật Tích (Bắc Ninh), niên đại 1057 lần theo sử sách và nhiều tài liệu ghi về việc đúc những pho tượng bằng đồng vào thời Lý, đặc biệt là pho tượng Phật khổng lồ trên núi Quỳnh Lâm một trong những Thiên Nam tứ đại khí.

2/ Đến thời buổi hiện đại

     Ngày nay, tượng Phật thời Lý không còn pho tượng bằng đồng, gỗ nào tồn tại. Tượng Phật thời Lý còn sót lại rất hiếm, tượng Phật thời Trần thì dường như không còn nữa. Sau thời Lý thì những tượng Phật bằng đá, điêu khắc đá nói chung tự nhiên thô phác hẳn.

     Những pho tượng được xem là kiệt tác nghệ thuật bậc nhất trong nghệ thuật tạc tượng Việt Nam là pho Phật Bà Quan Âm thiên thủ thiên nhãn của chùa Bút Tháp. Phật được tạc trong dáng nữ giới với khuôn mặt đôn hậu, điềm tĩnh siêu thoát, chứa đựng nhiều ẩn giữ, triết lý sâu sa.